9.Sınıf Coğrafya Konu Anlatımı İzohipsler ve Yeryüzü Şekilleri Lise 1 Konu Anlatımı

HARİTALARDA YERYÜZÜ ŞEKİLLERİNİ GÖSTERME YÖNTEMLERİ, İZOHİPS HARİTALARIN ÖZELLİKLERİ VE HARİTALARDAN YARARLANMA 1. RENKLENDİRME YÖNTEMİ Fiziki haritalarda yeryüzü şekillerini daha belirgin gösterebilmek için yükselti basamakları renklerle ifade edilir. Renklendirme işlemi, aşağıdaki tabloda gösterildiği gibi olur: Yükselti basamakları (m) Kullanılan Renkler 0-200


Yeni Konu aç
  1. Üyelik tarihi
    09.10.2008
    Mesajları
    9.516
    Konuları
    3355
    Rep Puanı
    127
    Aldığı Beğeni
    14
    Nerden
    Bursa
    Takımı
    Galatasaray
    Meslek
    Emekli Admin
    İsim
    Emin

    --------------------------------------------------------------------
    HARİTALARDA YERYÜZÜ ŞEKİLLERİNİ GÖSTERME YÖNTEMLERİ, İZOHİPS HARİTALARIN ÖZELLİKLERİ VE HARİTALARDAN YARARLANMA

    1. RENKLENDİRME YÖNTEMİ

    Fiziki haritalarda yeryüzü şekillerini daha belirgin gösterebilmek için yükselti basamakları renklerle ifade edilir. Renklendirme işlemi, aşağıdaki tabloda gösterildiği gibi olur:

    Yükselti basamakları (m)
    Kullanılan Renkler

    0-200
    Yeşil

    200-500
    Açık Yeşil

    500-1000
    Sarı

    1000-1500
    Turuncu

    1500-2000
    Açık Kahverengi

    2000 ve üzeri
    Koyu Kahverengi

    Fiziki haritalarda beyaz renkler buzulları ya da kalıcı karları gösterirler. Göl, deniz ve okyanuslar ise mavi renkle gösterilmektedir. Mavinin tonu koyulaştıkça derinliğin arttığı anlaşılır. Renklendirme yöntemi, günümüzde en çok kullanılan yöntemlerdendir.


    2. GÖLGELENDİRME YÖNTEMİ

    Yerşekillerinin bir yönden ışıkla aydınlatıldığı düşünülür. Buna göre, ışık alan yerler açık, gölgede kalan yerler koyu renkte boyanır. Haritacılıkta daha çok yardımcı bir yöntem olarak kullanılır.


    3. TARAMA YÖNTEMİ

    Eğim ile orantılı olarak kalınlıkları artan çizgilerle yerşekilleri gösterilir.

    Tarama yönteminde, eğim fazla ise çizgiler kalın, kısa ve sık olur. Eğim az ise çizgiler ince, uzun ve seyrek olur. Düz alanlar ise taranmayarak boş bırakılır. Fazla kullanılmayan bir yöntemdir.


    4. KABARTMA YÖNTEMİ

    Yeryüzü şekillerinin belirli bir ölçek dahilinde küçültülerek oluşturulan maketleridir. Bu yöntem, yerşekillerinin gerçeğe en uygun olarak gösterilmesini sağlar. Ancak, kabartma haritaların yapılışı ve taşınması zor olduğundan kullanım alanı dardır.


    5. İZOHİPS (EŞ YÜKSELTİ) YÖNTEMİ

    Deniz seviyesinden itibaren aynı yükseklikteki noktaların birleştirilmesiyle elde edilen eğrilere izohips eğrileri denir.

    İzohipslerin özellikleri şunlardır:

    İç içe kapalı eğrilerdir.
    Yeryüzü şekillerinin yükseltilerini ve biçimlerini canlandırırlar.
    Sıfır (0) m izohipsi deniz seviyesinden başlar. Kara ile denizin birleştiği deniz kıyısını düz bir çizgi halinde takip eder. Buna kıyı çizgisi adı verilir.
    İzohips eğrileri dağ doruklarında nokta halini alır. Buralar zirve olarak tanımlanır.
    İzohipsler yeryüzü şekillerinin kuşbakışı görünümünü belirler.
    En geniş izohips halkası en alçak yeri, en dar izohips halkası ise en yüksek yeri gösterir.
    Aynı izohips üzerinde bulunan bütün noktaların yükseltileri birbirine eşittir.
    İki izohips eğrisi birbirini kesmez.
    Birbirini çevrelemeyen komşu iki izohipsin yükseltileri aynıdır.
    İzohipslerin sıklaştığı yerler eğimin arttığını, seyrekleştiği yerler ise eğimin azaldığını gösterir.
    Çukurluklar, derinlik istikametinde ok işareti konularak gösterilir. (Krater, polye, obruk gibi)
    Her izohips eğrisi kendisinden daha yüksek bir izohipsi çevreler. Ancak çukur yerlerde bunun tersi geçerlidir.
    İki izohips eğrisi arasındaki yükselti farkına eküidistans (izohips aralığı) denir.
    İzohipslerin sık geçtiği deniz kıyılarında kıta sahanlığı (şelfi) dar, seyrek geçtiği kıyılarda kıta sahanlığı geniştir. Başka bir ifade ile, alçak kıyılarda deniz sığ, yüksek kıyılarda deniz derindir.

    Kıyıdan 200 m. derinliğe kadar olan sahaya kıta sahanlığı (şelf alanı) denir. Yüksek kıyılarda şelf alanı dar (Karadeniz ve Akdeniz kıyıları), alçak kıyılarda şelf alanı geniştir. (Ege ve Marmara kıyıları)

    • Deniz seviyesine göre aynı derinlikteki noktaların birleşmesi ile elde edilen çizgilere izobat (eş derinlik) eğrileri denir. Kıyı çizgisi, izohips ile izobat eğrilerinin başlangıç çizgisidir.

    Özellikleri:

    İç içe kapalı eğrilerdir.
    En geniş izobat eğrisi derinliği en az olan yeri, en dar izobat eğrisi ise derinliği en fazla olan yeri gösterir.
    İzobatların sıklaştığı yerlerde eğim artarken, seyrekleştiği yerlerde eğim azalır.
    İzobat eğrileri arası, kıyıdan derinlere doğru açık maviden koyu maviye doğru renklendirilir.

    İZOHİPS HARİTALARINDA BAZI YERYÜZÜ ŞEKİLLERİNİN GÖSTERİLMESİ

    1. Boyun

    Tepe ve sırtlar arasında nispeten alçakta kalan düzlüklerdir.

    2. Vadi

    İzohipslerin zirveye doğru “ Ù ” şeklinde girinti yaptıkları yerlerdir. Vadi yamacının eğimine göre “ Ù ” şeklindeki girintinin biçimi de değişir. “ Ù ” nin açık ağzı suyun akış yönünü, kapalı kısmı kaynak yönünü gösterir.

    3. Sırt

    İki yamacın birleştiği, su bölümü çizgisinin geçtiği sınırdır.

    4. Çanak (Kapalı Çukur)

    Çevresine göre yükseltisi az olan sahalardır. Çanakların kolaylıkla tanınabilmesi için, eğim yönünde merkezi gösteren bir ok işareti konur.

    5. Kıyı Çizgisi

    Deniz seviyesini gösteren sıfır metre eğrisidir.

    6. Delta

    Akarsuların denize döküldükleri yerlerde denize doğru uzanan, üçgen şeklindeki çıkıntılardır.



    HARİTALARDAN YARARLANMA

    1. İzohips haritalarından profil çıkarma

    Yeryüzü şekillerinin yandan görünüşüne (kesitine) profil denir. Profil şu şekilde çıkarılır:

    Profili çıkarılacak olan noktaların arasına bir doğru çizilir.
    Bu doğrunun kestiği izohipslerin yükselti değerleri, alt kısma çizilecek yükselti ölçeği ile kesiştirilir.
    Kesişen noktalar birleştirildiğinde profil çıkarılmış olur.
    Şu üç özellik kontrol edilerek profil bulunabilir.

    a)Tepe sayısı b) Eğim c) Yükselti


    2. İzobat haritalarından profil çıkarma

    İzobat haritalarından profil çıkarma işleminde, aynen izohips haritalarından profil çıkarılırken izlenen yollar uygulanır.


    3.Yükselti Bulma

    İki izohips arasındaki yükselti farkı dikkate alınarak, yükseltisi bilinen yerden başlamak üzere izohipsleri sayarak, istenilen noktanın yükseltisi bulunabilir. İzohips aralığı sayısının, iki izohips arası yükselti farkına çarpımı, toplam yükseltiyi verir.


    4. Yön bulma

    Haritalar genellikle kuzey - güney istikametinde çizilirler. Bundan yararlanarak yön tayin edilebilir.

    Ayrıca paralel ve meridyenlerden de yararlanılabilir. Bunun yanında harita üzerindeki yön okları da bize bu konuda bilgi verir.


    5. Eğim bulma

    Haritalardan yararlanarak, herhangi bir arazinin eğimi ölçülebilir. Herhangi iki noktanın yükselti farkının, yine aynı iki nokta arasındaki yatay mesafeye oranına eğim denir.

    Yatay mesafe arttıkça, eğim azalır,
    Yatay mesafe azaldıkça, eğim artar.
    Eğim şu formülle bulunur:

    EĞİM % = h(yükselti farkı) X 100 : L(yatay uzaklık)

    h = Yükselti farkı

    L = İki nokta arasındaki yatay uzaklık.

    --------------------------------------------------------------------

    --------------------------------------------------------------------
    Bir önceki konumuz olan «9.Sınıf Sıcaklık,Basınç ve Rüzgar» konumuzunda ilginizi çekeceğini düşünerek incelemenizi tavsiye ederiz.
    Alıntı 04-10-10
  2. Üyelik tarihi
    03.03.2012
    Mesajları
    1.017
    Konuları
    342
    Rep Puanı
    11
    Aldığı Beğeni
    0
    Nerden
    Ankara
    Takımı
    Fenerbahçe
    İsim
    Furkan Gündüz
    ne arıyodm nereye geldim

    --------------------------------------------------------------------
    Alıntı 31-03-12
  3. Üyelik tarihi
    29.08.2012
    Mesajları
    113
    Konuları
    15
    Rep Puanı
    10
    Aldığı Beğeni
    0
    İsim
    abicim ellerin dert görmesin çok işime yaradı kopya çekerkn

    --------------------------------------------------------------------
    Alıntı 15-01-13
  4. Üyelik tarihi
    28.08.2012
    Mesajları
    171
    Konuları
    7
    Rep Puanı
    10
    Aldığı Beğeni
    0
    Nerden
    İstanbul / Sarıyer
    İsim
    Furkan
    Eyvallah sağolasın

    --------------------------------------------------------------------
    Alıntı 20-05-13
  5. Üyelik tarihi
    08.07.2012
    Mesajları
    747
    Konuları
    171
    Rep Puanı
    10
    Aldığı Beğeni
    0
    Nerden
    Sakarya
    Takımı
    Beşiktaş
    Meslek
    Pc
    İsim
    Tarık
    Süpersin sınavım varda

    --------------------------------------------------------------------
    Alıntı 27-05-13

Benzer Konular

  1. Cevaplar: 3
    Son Mesaj: 25-05-13, 08:47
  2. 10. Sınıf Türk Edebiyatı Konu Anlatımı [Kapsamlı]
    By ŘǾǾَt in forum Edebiyat (ödev)
    Cevaplar: 1
    Son Mesaj: 04-03-13, 16:52
  3. Cevaplar: 5
    Son Mesaj: 29-11-12, 14:40
  4. Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 14-11-12, 11:39
  5. Matematik 9. Sınıf Bağıntı - Kartezyen Çarpım Konu Anlatımı
    By Dogukan ATES in forum Geometri-Matematik
    Cevaplar: 2
    Son Mesaj: 02-09-12, 12:04

Bu Konudaki Etiketler

vBulletin® Jelsoft Enterprises Ltd © 2014 / Search Engine Friendly URLs by vBSEO 3.6.1